KDV nasıl hesaplanır?
Katma Değer Vergisi hesabı iki yönde çalışır ve karışıklığın çoğu bu iki yönü ayırmamaktan doğar. Elinizde KDV hariç bir tutar (matrah) varsa üzerine vergi eklersiniz; elinizde KDV dahil bir satış fiyatı varsa içinden vergiyi ayrıştırırsınız. Formüller şöyledir:
- Hariçten dahile: KDV dahil tutar = matrah × (1 + oran). KDV = matrah × oran. Örnek: 1.000 TL matrah, %20 → KDV 200 TL, dahil 1.200 TL.
- Dahilden hariçe: matrah = KDV dahil tutar / (1 + oran). KDV = dahil − matrah. Örnek: 1.200 TL dahil, %20 → matrah 1.000 TL, KDV 200 TL.
En sık yapılan hata, KDV dahil fiyattan doğrudan oranı almaktır: 1.200 TL'nin %20'si 240 TL değil, içindeki KDV 200 TL'dir. Çünkü %20 vergi matraha eklenir, dahil tutara değil. Bölme yöntemi bu yüzden zorunludur.
E-ticarette KDV: hesaplanan, indirilecek, ödenecek
Bir dönemde vergi dairesine ödediğiniz KDV, sattığınız üründeki KDV'nin tamamı değildir. İşleyiş mahsup üzerinedir:
- Hesaplanan KDV: satışlarınızda müşteriden tahsil ettiğiniz KDV'lerin toplamı.
- İndirilecek KDV: ürünü, ambalajı, kargoyu, pazaryeri komisyonunu alırken sizin ödediğiniz KDV'lerin toplamı.
- Ödenecek KDV = hesaplanan − indirilecek. Sonuç pozitifse vergi dairesine ödersiniz; negatifse devreden KDV olarak sonraki döneme aktarılır.
Bu yüzden KDV çoğu satıcı için bir maliyet değil, tahsil edip aktardığınız bir ara kalemdir. Maliyet etkisi asıl olarak indirimli oranlı satışlarda ve nakit akışında ortaya çıkar: %1 veya %10 ile satıp girdilerinizi %20 KDV ile aldığınızda üzerinizde biriken yüklenim, yıllık sınırı (2026 için 164.000 TL) aşan kısımda KDV iadesine konu olabilir.
Pazaryeri satışında KDV ve komisyon
Trendyol'da komisyon, ürünün KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır ve komisyon faturası KDV dahil kesilir; kesintinin üzerine ayrıca KDV eklenmez. Yani KDV dahil 1.200 TL'ye satılan %15 komisyonlu bir üründe kesinti 1.200 × %15 = 180 TL'dir; faturada bu tutar 150 TL matrah + 30 TL KDV olarak kırılır. Bu 30 TL sizin için indirilecek KDV'dir ve beyannamede hesaplanan KDV'nizden düşülür.
Gerçek birim kârı görmek için KDV'yi tek başına değil, komisyon, kargo, hizmet bedeli ve stopajla birlikte değerlendirmek gerekir. Satış başına tüm kesintileri ayrıştıran hesap için Trendyol kar hesaplama aracını kullanabilir; fiyatlama için satış ile maliyet arasındaki ilişkiyi kar marjı hesaplama aracıyla çözebilirsiniz.