Kâr marjı ve markup farkı
Kâr marjı ile markup, e-ticaret satıcılarının en sık karıştırdığı iki kavramdır ve karıştırınca fiyatlama gerçek kârlılığı yanlış gösterir. İkisi de aynı kârı ölçer ama farklı tabana oranlar:
- Kâr marjı = kâr / satış fiyatı. Kârı, müşterinin ödediği fiyata oranlar. Her zaman %100'ün altındadır.
- Markup = kâr / maliyet. Kârı, ürünün size mal oluşuna oranlar. %100'ü rahatlıkla aşabilir.
Somut örnek: bir ürünün maliyeti 100 TL, satış fiyatı 150 TL olsun. Kâr 50 TL'dir. Buradan:
| Ölçü | Formül | Sonuç |
|---|---|---|
| Kâr | 150 − 100 | 50 TL |
| Kâr marjı | 50 / 150 | %33,33 |
| Markup | 50 / 100 | %50 |
Aynı 50 TL kâr, marj olarak %33 ama markup olarak %50 görünür. İkisi farklı sayılardır; biriyle konuşup diğeriyle karar vermek yaygın bir hatadır. Maliyete %50 eklemek marjı %50 yapmaz, %33,33 yapar.
Hangi marj sağlıklı?
Tek bir doğru sayı yoktur; sağlıklı marj iş modeline bağlıdır. Yüksek hacimli, hızlı dönen ürünlerde tek haneli marjlar sürdürülebilirken, düşük hacimli veya markalı ürünlerde satıcılar genelde %30-50 marj hedefler. Kritik olan yüzdenin büyüklüğü değil, tüm giderler düşüldükten sonra marjın pozitif ve nakit akışını taşıyacak düzeyde kalmasıdır.
Hedef marjdan geriye doğru fiyat kurmak için formül basittir: satış = maliyet / (1 − marj). %40 marj hedefiyle 100 TL maliyetli ürünün satış fiyatı 166,67 TL olur. Bu, maliyete düz %40 eklemekten (140 TL) farklıdır ve doğru olanıdır; hesaplayıcının ikinci modu tam olarak bunu yapar.
Pazaryerinde marj: komisyon ve kargo dahil gerçek marj
Maliyet ile satış arasındaki marj yalnızca brüt marjdır. Trendyol gibi bir pazaryerinde eline geçen net marj çok daha düşüktür; çünkü satış fiyatının üzerinden ayrıca komisyon (KDV dahil satış fiyatı × kategori oranı), kargo/desi bedeli, hizmet bedeli, %1 stopaj ve iade maliyetleri çıkar. Kağıt üzerinde %33 marjlı bir ürün, bu kesintilerden sonra pekala tek haneli net marja veya zarara düşebilir.
Gerçek net marjı görmek için tüm kesintileri satış başına ayrıştıran Trendyol kar hesaplama aracını kullanın. Fiyatın içindeki vergiyi ayrıştırmak için ise KDV hesaplama aracına bakabilirsiniz.