Başabaş noktası nedir?
Başabaş noktası, gelirinizin giderlerinizi tam karşıladığı satış hacmidir — zarar ile kâr arasındaki sınır. Bu noktanın altında ay zararla kapanır; üzerinde her ek adet kâra döner. Bu eşiği bilmek, yeni bir ürün çıkarmadan, kampanya fiyatı belirlemeden ya da kira veya reklam gibi sabit bir gidere girmeden önce şarttır.
Başabaş nasıl hesaplanır?
Hesap, giderleri iki gruba ayırmaya dayanır. Sabit giderler satılan adetle değişmez (kira, maaş, abonelikler, sabit reklam); değişken maliyetler ise her satışla oluşur (ürün maliyeti, satış başına komisyon, kargo/desi, paketleme). Aradaki köprü katkı payıdır:
- Katkı payı / birim = satış fiyatı − birim değişken maliyet. Her birimin sabit giderleri karşılamaya kattığı tutardır.
- Başabaş adet = sabit gider / katkı payı. Kesirli adet satılamayacağı için tam adete yukarı yuvarlanır.
- Başabaş ciro = başabaş adet × satış fiyatı.
Somut bir örnek netleştirir:
| Girdi / ölçü | Değer |
|---|---|
| Sabit aylık gider | 30.000 TL |
| Satış fiyatı / birim | 300 TL |
| Birim değişken maliyet | 180 TL |
| Katkı payı / birim | 300 − 180 = 120 TL |
| Başabaş adet | 30.000 / 120 = 250 |
| Başabaş ciro | 250 × 300 = 75.000 TL |
Yani bu işletme, yalnızca sabit giderini karşılamak için ayda 250 adet — 75.000 TL ciro — satmak zorundadır. 250'nin üzerindeki her adet 120 TL kâr ekler. Katkı payı sıfır veya eksiyse (değişken maliyet fiyata eşit ya da üzerinde), başabaş noktası hiç oluşmaz: her satış zararı derinleştirir, fiyatın ya da değişken maliyetin değişmesi gerekir.
Pazaryerinde başabaşı kullanmak
Bu araç pazaryeri-nötrdür: hiçbir komisyon oranı veya kargo tarifesi varsaymaz, bunları değişken maliyetin içine siz girersiniz. Pazaryerinde birim değişken maliyet, ürün maliyeti artı satış başına komisyon artı kargo/desi bedelidir — kesin oran ve tutarları kendi satıcı panelinizden doğrulayın. Bu kesintileri önce satış başına ayrıştırmak için Trendyol kar hesaplama aracını, hedef marjdan geriye doğru fiyat kurmak için ise kar marjı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.